THE STUDY OF WORD COMBINABILITY, THE NECESSITY AND SIGNIFICANCE OF RESEARCHING SPECIFICALLY COMBINING COMBINATIONS
Keywords:
birikuvchanlik, valentlik, sintagmatika, so'z birikmasi, xususiy birikuvchanlik, kollokatsiya, leksik-semantik moslik, semantik kelishuv, erkin birikma, frazeologik birlik, o'zbek tili.Abstract
Maqolada so'zlarning birikuvchanligi (sintagmatik valentligi) masalasining jahon, rus va o'zbek tilshunosligida o'rganilish tarixi tahlil qilinadi. Birikuvchanlik umumiy (keng) va xususiy (tor, cheklangan) turlarga ajratilib, xususiy birikuvchili birikmalarning lisoniy tabiati, ularni erkin birikmalar va frazeologik birliklardan farqlovchi belgilari asoslanadi. O'zbek tili materiali asosida xususiy birikuvchanlikning leksik-semantik, morfologik va pragmatik omillari ko'rsatiladi. Mazkur birikmalarni tadqiq qilishning nazariy grammatika, leksikografiya, tarjima, kompyuter lingvistikasi va til ta'limi uchun zarurati hamda amaliy ahamiyati yoritiladi. Maqola so'ngida xususiy birikuvchili birikmalarning lug'atini yaratish va ularni milliy korpus asosida o'rganish bo'yicha tavsiyalar beriladi.
